Utrader Bilgilendiriyor: Tarifeli Deniz Taşımacılığı

Tarifeli Deniz Taşımacılığı

Deniz yoluyla yük taşımacılığı Tarifeli (Düzgün Hat -Liner) ve Tarifesiz  (Tramp) taşımacılık olarak iki şekilde gerçekleştirilmektedir.

Tarifeli taşımacılık; ilan edilen tarihler içerisinde, sabit bir rotada, sabit bir sıklık (haftalık, iki haftalık, aylık) içeren bir programa göre çalışan bir deniz taşımacılığı hizmeti olarak tanımlanabilir. Bu taşımacılar normalde, iyi niyetlerini ve sektördeki konumlarını korumak için programlarını mümkün olduğunca sürdürmeye çalışırlar. Bununla birlikte bir hat hizmetinde boş seferler de (blank sailing) olabilir. Yani bazı gemiler, programın gerisinde kalma ihtimali, hava gecikmeleri, liman sıkışıklıkları, gemi için beklenmeyen bakım duruşları, grevler veya Pandemi döneminde COVID-19 kapanışları gibi çeşitli nedenlerle programlarındaki bazı limanları “atlayabilir”. Ancak bu durumlar onun tarifeli olma statüsünü değiştirmez.

Tarifeli taşımacılık genellikle konteyner taşımacılığı olarak algılansa da Dökme Yük (Bulk) ve Parça Yük (Break Bulk) taşımacılığını, Roll-on Roll-off (RoRo) hizmetlerini, petrol tankerlerini, LNG tankerlerini ve yolcu taşımacılığını da içermektedir.

Deniz taşımacılığının düzgün hat sektöründe hizmet arzı uzun yıllar önemli ölçüde “konferanslar” aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Bir hat konferansı, UNCTAD’ın Hat Konferansları için Davranış Kurallarına İlişkin Sözleşmesi (Bölüm 1) tarafından “belirli bir rotada veya belirlenen sınırlar içinde rotalarda kargo taşımacılığı için uluslararası hat hizmetleri sağlayan iki veya daha fazla gemi işleten taşıyıcıdan oluşan bir grup” olarak tanımlanmaktadır. Konferanslar esas itibariyle, gemi işletenlerin navlunların belirli bir seviyenin altına inmesini engellemek, gemi kapasitelerini koordine etmek ve başka hatların aynı rotada rekabete girmesini engellemek için oluşturulmuştur birlikteliklerdir.

Günümüzde Konferansların yerini, aynı zamanda taşıyıcılar arasındaki işbirlikçi anlaşmalar olan İttifaklar almıştır. Şu anda, üç büyük küresel nakliye ittifakı, küresel konteyner kargo trafiğinin %80’inden fazlasını kontrol etmektedir. Bunlar aşağıdaki gibidir:

Görselin kaynağı: https://www.container-xchange.com/blog/shipping-alliances/

“Outsiders” veya “Soloist” olarak adlnadırılan liner’lar ise, bir konferans veya ittifak ile kendilerini bağlamazlar. Özellikle büyük bir filoya ve geniş bir hizmet ağına sahip olan bu şirketler bağımsız hareket ederler. Bu sebeple fiyatları arz ve talebe göre değişkenlik gösterdiği için daha ucuzdur. Bununla birlikte bankalar riskleri sebebiyle, özellikle kredi verirken, bu tip liner olan konşimentolara mesafeli yaklaşma eğilimindedirler.

© Bu yazının telif hakkı Utrader’e ait olup, ancak kaynak gösterilmek suretiyle izinsiz olarak kullanılabilir, yayınlanabilir.